“Hoe lang doe je erover om een nummer helemaal af te maken?”
Om een nummer naar een release te krijgen moet er nogal wat gebeuren. Het idee uitwerken, alle instrumenten inspelen, tekst schrijven en zingen, maar dan ben je er nog lang niet. Dan begint het zogenaamde ‘producen’ pas. En dat een producer belangrijk is laat de geschiedenis al zien met producers als Phil Spector (Wall of sound), George Martin (The Beatles), Alan Parsons (Pink Floyd), Quincy Jones (Frank Sinatra, Michael Jackson) en Trevor Horn (Yes, Seal). Of Tom Holkenborg alias Junkie XL die A little less conversation van Elvis Presley in een nieuw jasje stak. De producer drukt een duidelijk stempel op de muziek van de band of artiest. En wordt vaak gezien als een extra bandlid.
OK, alles is opgenomen. Alle instrumenten en de zang zijn elk op een eigen spoor of track vastgelegd. Dat is eigenlijk een ouderwetse weergave van een opname op een 8-, 16- of 24-sporen bandrecorder. Tegenwoordig zit er geen limiet aan het aantal sporen in een nummer. In de bovenstaande afbeelding van één van mijn nummers, zie je horizontaal de sporen per instrument met daarin blokjes met een deel van de opname van dat instrument. Al die opgenomen instrumenten en geluiden moeten gemixt worden.
De klank(kleur) van elk instrument wordt bepaald, de plaats van elk instrument in het klankbeeld krijgt vorm en er moet balans zijn tussen de instrumenten. Hoe verstaanbaar moet de zang zijn, klinkt de gitaar niet te schel, hoe warm moet de piano klinken etc, etc. Het leukste is dat de mix die de producer maakt eigenlijk gebaseerd is op een heleboel persoonlijke keuzes. Daarom dus die grote rol van een producer in de uiteindelijke muziek. Ik ben mijn eigen producer en kan daar dagen en dagen mee bezig zijn. Zeker als er veel instrumenten mee gemoeid zijn (50 sporen met elk een (deel van een) opname van een instrument komt zeker voor).
Een mix beluister ik tussentijds op verschillende plaatsen en op verschillende speakers. Een song moet namelijk goed klinken op een enkele speaker, in de auto of op een volledige installatie. Dus als het goed klinkt op de studioboxen ben ik er nog niet. Het klinkt steeds echt anders. Vaak laat ik Karen ook meeluisteren, die is ondertussen ook al lekker kritisch, dus dat helpt me ook om beslissingen te nemen over het klankbeeld. Soms klinkt iets toch net niet lekker of wordt er iets gemist en moet ik toch nog iets spelen en opnemen.
Als dan de mix klaar is moet er nog een master gemaakt worden. Een master is het uiteindelijke muziekbestand met twee sporen. Een bestand met het overall geluid, dat overal goed moet klinken en daarnaast moet voldoen aan de eisen die gesteld worden door de streamingdiensten, zoals Spotify, Deezer, Apple Music, Youtube Music, etc. Omdat het daar niet wenselijk is dat het ene nummer op volume 10 uit de boxen knalt en het volgende op 3. Er zijn nog wat eisen en als je er niet voor hebt gezorgd dat je nummer voldoet aan die eisen, wordt je nummer tijdens de release aangepast, zodat het wel voldoet. dus als de master niet goed is heb je eigenlijk geen controle over de uiteindelijke versie en kan je nummer heel anders klinken. Bij één van de eerste nummers had ik dat nog niet in de gaten. Het nummer klonk helemaal niet zoals ik het bedoeld/geaakt had, dus heb toen dat nummer nog snel terug kunnen trekken. Dat terugtrekken van een nummer is erg moeilijk, omdat het na een release bij elke streamingsdienst op een eigen server staat. Nu zorg ik er dus steeds voor dat een nummer voldoet aan alle eisen, zodat de uiteindelijke release klinkt zoals ik het bedoeld had.
De volgende keer meer over het schrijven van teksten.